โครงการยกระดับคุณภาพชีวิตของหมู่บ้าน ชุมชน แบบมีส่วนร่วม ๖๐ หมู่บ้าน เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุครบ ๖๐ พรรษา: โครงการเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของชุมชนบ้านศาลา กิจกรรมที่ 1 การฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการเลี้ยงปลาดุกในบ่อพลาสติกและการเตรียมอาหารปลาธรรมชาติ

ดำเนินกิจกรรม วันที่ 18 – 19 มีนาคม 2560 ณ. บ้านศาลา หมู่ที่ 16 ต.ท่าสว่าง อ.เมือง จ.สุรินทร์ โดยมีทีมวิทยากรจากศูนย์วิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยีเกษตรอินทรีย์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสุรินทร์ จำนวน 5 ท่าน ได้แก่ ผศ.กิตติกร จินดาพล ผศ.เขมจิรา ผดุงพจน์ ดร.สุทธิศักดิ์ แก้วแกมจันทร์ ผศ.ดร.สุขใจ รัตนยุวกร และดร.อำนาจ เรืองชัยวัตร มีนักศึกษาช่วยงานจากสาขาวิชาเทคโนโลยีชีวภาพ จำนวน 3 คน ในการอบรมครั้งนี้มีชาวบ้านศาลาเข้าร่วมการอบรม จำนวน  51  คน แต่มีผู้สมัครใจเลี้ยงปลาดุกในบ่อพลาสติก และเลี้ยงโดยใช้อาหารเม็ดจากท้องตลาด จำนวน 15 ราย และผู้สมัครใจเลี้ยงปลาดุกในบ่อดินธรรมชาติ และเลี้ยงโดยใช้อาหารลอยน้ำที่ทำขึ้นเองจากวัสดุธรรมชาติ จำนวน 3 ราย

การเลี้ยงปลาดุกในบ่อพลาสติกและเลี้ยงด้วยอาหารเม็ด 

วิทยากรหลักโดย : ผศ.กิตติกร จินดาพล และ ผศ.เขมจิรา ผดุงพจน์

  1. เตรียมบ่อทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า ใช้พื้นที่บ่อขนาด 2 x 3 เมตร โดยขุดให้บ่อมีลักษณะลาดเอียง 50 เซนติเมตร ปล่อยน้ำแล้วตากบ่อไว้ประมาณ         2 – 3 วัน
  2. น้ำควรมีความเป็นกรด-ด่าง 7.5 – 8.5 จึงทำการปล่อยลูกปลาได้ ถ้าค่า   พีเอชไม่ถึง ควรปรับค่าพีเอชด้วยปูนขาว
  3. ลูกปลาที่ดุกนำมาปล่อยควรมีขนาดใกล้เคียงกัน ใช้อัตราการปล่อยลูกปลาดุก 100 ตัวต่อตารางเมตร ในการปล่อยปลาดุกการนำลูกปลาดุกมาปล่อยควรนำทั้งถุงมาแช่ในน้ำที่จะปล่อยปลาประมาณ 15 – 20 นาที ก่อนปล่อยลูกปลาลงน้ำ และในวันแรกยังไม่ควรให้อาหาร จะให้อาหารในวันถัดไป
  4. การสังเกตลักษณะน้ำเสีย เช่น เกิดฟอง มีสีเขียวถึงดำ และมีกลิ่นเหม็น ควรทำการถ่ายน้ำที่สะอาด โดยทำการถ่ายน้ำเพียง 1 ส่วนน้ำในบ่อ
  5. การเลือกอาหารเม็ดสำหรับเลี้ยงปลาดุกควรเลือกที่มีสีสันดี ไม่มีกลิ่นหืน ไม่เป็นฝุ่น การลอยตัวในน้ำได้ดี ไม่จับกันเป็นก้อน และไม่ขึ้นรา
  6. ระยะการให้อาหารแบ่งเป็นอาหารปลาดุกเล็ก (ประมาณ 1 เดือน) อาหารปลาดุกกลาง และอาหารปลาดุกใหญ่ ตามลำดับ เวลาให้อาหารจะให้เป็นเวลาเดิมทุกครั้ง เวลาเปลี่ยนอาหารต้องให้อาหารเก่าผสมไปด้วย

 

การเลี้ยงปลาดุกอินทรีย์ในบ่อดินสำหรับเกษตรกรรายย่อย

วิทยากรหลักโดย: ดร.สุทธิศักดิ์  แก้วแกมจันทร์

ขุดบ่อขนาด กว้าง x ยาว x ลีก (2 x 3 x 1 เมตร) อัตราปล่อยลูกปลาดุก 50 ตัวต่อตารางเมตร ขุดบ่อให้ลาดเอียงเพื่อป้องกันการพังทลายของบ่อ ส่วนด้านกว้างของบ่อสร้าง “เบิม” เป็นที่กินอาหารของปลา โดยการขยายขอบบ่อ 2 ฟุต ขุดลึก 1 ฟุต ทั้งสองด้าน การเก็บน้ำในบ่อจะใช้ “ขี้ควายสด” ตามภูมิปัญญาชาวบ้านสมัยก่อน ห้ามใช้ขี้ความเก่ารวมทั้งขี้วัวด้วย ใช้ขี้ควายสด 3 – 4 กระสอบ ย่ำกับดินแล้วทาที่ด้านข้างบ่อด้วย ปล่อยให้แห้งเองประมาณ 1 วัน แล้วเติมน้ำลงในบ่อให้ถึงเบิม เติมขี้ควายหรือขี้วัวแห้งลงไป 1 กระสอบ เพื่อให้เป็นแพลงก์ตอนพืชและแพลงก์ตอนสัตว์ และเกิดไรน้ำ ปล่อยทิ้งไว้ 1 อาทิตย์ จนน้ำเริ่มมีสีเขียว จึงทำการปล่อยลูกปลาดุกลงเลี้ยงได้

สูตรอาหารลูกปลาดุก

ลูกปลาดุกขนาด 2 – 3 เซนติเมตร ให้ปลาป่นบริเวณเบิมทั้งสองด้าน ครั้งละ 2 ช้อนโต๊ะ วันละ 4 – 5 ครั้ง 2 อาทิตย์ แล้วให้ปลาป่นผสมกับรำอ่อนอินทรีย์ อัตราส่วน 1 : 1 ให้กินต่ออีก 2 อาทิตย์

สูตรอาหารหมักปลาดุก อายุ 1 – 2 เดือน

          ลูกปลาดุกขนาด 5 – 6 เซนติเมตร ใช้สูตรขนาด 20 กิโลกรัม ประกอบไปด้วยหญ้าหมัก 2 กก. ขี้ควายหมัก 2 กก.  ขี้โคลนหมัก 2 กก. รำอ่อน 4 กก. ปลาป่น 5 กก. น้ำหมักจุลินทรีย์จาวปลวก 5 กก. (การเตรียมขี้ควายหมัก โดยใช้ขี้ควายสด 30 กก. น้ำหมัก 10 ลิตร หมักในที่ร่ม 5 – 7 วัน ส่วนการหมักโคลนหมักใช้โคลนในบ่อปลาหรือหนองน้ำธรรมชาติด 30 กก. ผสมน้ำหมัก 10 ลิตร หมักในที่ร่ม 5 – 7 วัน)

สูตรอาหารหมักปลาดุก อายุ 3 – 4 เดือน

         เนื่องจากปลามีขนาดโตขึ้น ให้เพิ่มส่วนของหญ้าหมัก ขี้ความ และโคลน แต่ลดส่วนของปลาป่นลง โดยใช้หญ้าหมัก 2 กก. ขี้ควายหมัก 3 กก. ขี้โคลนหมัก 3 กก. รำอ่อน 4 กก. ปลาป่น 3 กก. น้ำหมักจุลินทรีย์จาวปลวก   5 กก.

การทำอาหารก้อนปลาดุก (อายุ 3 – 4 เดือน) แบบอาหารลอยน้ำได้

          เตรียมกระบะผสมปูน ใส่หญ้าสับละเอียด เติมรำอ่อน ปลาป่น ผสมให้เข้ากัน ละลายกากน้ำตาล น้ำหมักจุลินทรีย์จาวปลวก ผสมให้เข้ากัน ปั้นเป็นก้อนได้ (ความชื้นประมาณ 60 เปอร์เซ็นต์) ถ้ายังปั้นไม่ได้ให้เติมน้ำหมักลงไปแต่อย่าให้แฉะ ปั้นอาหารป็นก้อนขนาดเท่าลูกเปตอง ใส่ในตะกร้าผลไม้ที่มีช่องระบายอากาศ วางซ้อนๆ กัน ในที่ร่ม และต้องมีไม้รองพื้น

 

 

ภาพกิจกรรม

IMG_25600319_140111 IMG_25600319_135232 IMG_25600319_135158 IMG_25600319_161336 IMG_25600319_155007 IMG_25600319_154952 IMG_25600319_151309 IMG_25600319_143806 IMG_25600319_143632 IMG_25600319_143252 IMG_25600319_143309 IMG_25600319_141614 IMG_25600319_140114 IMG_25600319_135156 IMG_25600318_091940 IMG_25600319_123123 IMG_25600319_121220 IMG_25600319_115155 IMG_25600319_115045 IMG_25600319_113832 IMG_25600319_111758 IMG_25600318_153344 IMG_25600319_093824 IMG_25600319_094128 IMG_25600319_093904 IMG_25600318_152520 IMG_25600318_152025 IMG_25600318_151912 IMG_25600318_134752 IMG_25600318_134432 IMG_25600318_134348 IMG_25600318_134155 IMG_25600318_100216 IMG_25600318_095856 IMG_25600318_095620 IMG_25600318_094154 IMG_25600318_094102 IMG_25600318_094045 IMG_25600318_093825 IMG_25600318_093700 IMG_25600318_093414 IMG_25600318_092152 IMG_25600318_092259

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*