IMG_20160420_133045

โครงการการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการย้อมสีเส้นไหมด้วยวัสดุธรรมชาติ

ดำเนินการระหว่างวันที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2559 มีผู้เข้าร่วมโครงการจำนวน 24 คน เป็นชาวบ้านจำนวน 20 คน เป็นอาจารย์และเจ้าหน้าที่จำนวน 4 คน

การย้อมสีเส้นไหมจากวัสดุธรรมชาติ โดยมีอาจารย์เกียรติภูม ดวงศรี และคุณกรรทิมา พันธ์ศรี เป็นวิทยากร ก่อนการย้อมเส้นไหมต้องทำการฟอกไหมก่อน ซึ่งเป็นเทคนิคการขจัดกาวที่ห่อหุ้มเส้นไหมแท้ไว้ออก ทำให้เส้นไหมมีความอ่อนนุ่มเป็นมันเงา เพื่อที่จะนำไปย้อมหรือทอโดยไม่ย้อมสีก็ได้ ถ้าหากไม่ฟอกกาวไหมออก จะทำให้เส้นไหมแข็งกระด้าง การเตรียมน้ำด่างธรรมชาติทำได้ดังนี้ ใช้ใบไม้ต่อไปนี้มาเผาทำขี้เถ้า ได้แก่ ผักโขมหนามหรือกาบกล้วยหรือต้นจามจุรีหรือทลายมะพร้าว ยกเว้นขี้เถ้าจากแกลบใช้ไม่ได้ นำเถ้าไปละลายในถังหรือโอ่ง กวนละลายขี้เถ้าให้ละลายแล้วแช่ไว้ 1 คืน    ขี้เถ้าจะตกตะกอนให้ตักน้ำด่างส่วนบนไปฟอกไหม โดยใช้น้ำเถ้า 1 ส่วนต่อน้ำ 3 ส่วน (ถ้าใส่น้ำมาก น้ำด่างจะจาง ฟอกไหมไม่ออก) วิธีการฟอกไหมด้วยน้ำด่างธรรมชาตินี้ ต้องนำเส้นไหมแช่น้ำด่างก่อน 1 คืน แล้วนำมาบิดกระตุกให้แห้งพอหมาดๆ แยกออกเป็น 4 ห่วงเท่าๆ กันตั้งหม้อต้มน้ำด่างธรรมชาติให้ร้อน โดยใช้เส้นไหม 1 กิโลกรัมต่อน้ำด่าง 30 ลิตร แล้วนำเส้นไหมลงฟอกโดยกลับเส้นไหมไปมาให้ทั่ว ระวังอย่าให้น้ำเดือดมาก เพราะจะทำให้เส้นไหมแตก เวลาทอจะไม่เรียบ ระหว่างต้มให้กลับเส้นไหมเป็นระยะ ต้มต่อประมาณ 30 นาที จับเส้นไหมดู ถ้าไหมไม่ลื่นแสดงว่าใช้ได้ นำเส้นไหมไปล้างน้ำร้อน 1 ครั้ง แล้วล้างต่อด้วยน้ำสะอาด 2 – 3 น้ำ กระตุกให้หมาดตากในที่ร่ม (ถ้าล้างเส้นไหมไม่สะอาดจะทำให้เวลาย้อมสีจะด่าง) ขั้นตอนต่อไปคือ การย้อมสีจากธรรมชาติ เตรียมน้ำย้อมโดยใช้เส้นไหม 1 กิโลกรัม และวัสดุธรรมชาติ 3 กิโลกรัม ถ้าต้องการย้อมเส้นไหมให้เป็นสีแดงใช้ครั่งซึ่งต้องใช้กรดจากใบมะขาม และใบชงโคมาเป็นตัวช่วยให้สีครั่งติดกับเส้นไหม ส่วนการย้อมเส้นไหมให้เป็นสีเหลืองใช้แก่นขนุน เปลือกประโฮด และเข การย้อมสีเขียวจากใบขี้เหล็ก เป็นต้น หลังจากการย้อมสีเส้นไหมแล้ว อาจมีการย้อมต่อด้วยโคลน เพื่อให้เส้นไหมนุ่มขึ้น เตรียมน้ำโคลนโดยนำโคลนจากก้นสระที่น้ำไม่แห้ง มากรองด้วยมุ้งเขียวตามด้วยผ้าขาวบาง จนกระทั่งได้โคลนเนื้อละเอียด จึงนำไปย้อมไหมได้

 

ชมภาพกิจกรรม

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*