เกรียงไกร ศรีประเสริฐ

sriprasert Kblogger

เกรียงไกร ศรีประเสริฐ

ถอดบทเรียน “กระบวนการคิด-เล่า-จัด Exhibition อย่างมีประสิทธิภาพ”

ถอดบทเรียน “กระบวนการคิด-เล่า-จัด Exhibition อย่างมีประสิทธิภาพ”

 

สถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ ได้จัดอบรมหลักสูตร กระบวนการคิด-เล่า-จัด Exhibition อย่างมีประสิทธิภาพ ระหว่างวันที่ 18 - 19 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมเฮือนนานา จังหวัดแพร่ โดยมีวิทยากรชั้นนำจากสถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติอาทิ คุณปรามินทร์ เครือทอง คุณทวีศักดิ์วรฤทธิ์เรืองไร และคุณประชา สุขสบาย บรรยายให้องค์ความรู้เกี่ยวกับกระบวนการจัดนิทรรศการอย่างมืออาชีพและการสร้างเครือข่ายการแลกเปลี่ยนด้านพิพิธภัณฑ์และแหล่งเรียนรู้ภาคเหนือต่อไป

คุณประชา สุขสบาย กล่าวว่า “Discovery Museum” คือ พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ที่สามารถ กระตุกต่อมความคิด จุดประกายความอยากรู ก่อให้เกิดการตั้งคำถาม เน้นปฏิสัมพันธ์ระหว่างนิทรรศการกับผู้ชม เรียนรู้ด้วยตัวเอง เทคนิคการจัดแสดงหลากหลาย”  Discovery Museum is research based museum’s will have more sustainability bringing valuable Content to the visitor’s. โดยต้องยังอาศัยการวิจัยเชิงลึกซึ่งได้ข้อมูลที่น่าสนใจเพื่อจะสื่อสารไปยังผู้เข้าร่วมชม

ในการนำเสนอ Discovery Museum อย่างผสมผสานกัน 3 ส่วน ได้แก่ส่วน

๑) Discovery Zone ส่วนแรกพื้นที่แห่งการเรียนรู้ ค้นหาองค์ความรู้ด้วยความรื่นรมย์
๒) Collection Zone ส่วนที่สองพื้นที่ของจัดแสดงที่สามารถบอกเล่าเรื่องราวได้
๓) Resource Center ส่วนที่สามพื้นที่ที่เป็นการจัดแสดงนิทรรศการเพื่อต่อยอดความรู้ต่อไป

ความหมายของ นิทรรศการ (Exhibition)

ในประเทศไทยกิจกรรมการจัดนิทรรศการ (Exhibition) ได้จัดอย่างเป็นทางการครั้งแรกในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในขณะนั้นยังใช้ทับศัพท์ภาษาอังกฤษว่า “เอกซฮิปิเชน ครั้งที่ 1” (ธีรศักดิ์ อัครบวร, 2537, หน้า 7)  หรือการรวบรวมงานประติมากรรมต่าง ๆ หรือสิ่งของอื่น ๆ เพื่อจัดแสดงในที่สาธารณชนที่ผู้คนสามารถเข้าไปชมได้(Sinclair, 1994, p.492) คำว่า Exhibition มีรากศัพท์จากภาษาฝรั่งเศสโบราณ exhibicion "show, exhibition, display,"และภาษาละติน exhibere "to show, display," ประกอบด้วยคำว่า ex (= out) + habere (=to hold) แปลตรงตัวได้ว่า การยื่น ออกมา (to hold out)Dictionary.com  สรุปนิทรรศการ คือ การเล่าเรื่องผ่านความสัมพันธ์ระหว่างวัตถุ องค์ประกอบ สื่อต่าง ๆ และสภาพแวดล้อม

คุณปรามินทร์ เครือทอง ได้บรรยายว่า “หลักการในการทำงานการจัดนิทรรศการมีอยู่
3 สิ่งคือ ถูก เร็ว ดี แต่เราสามารถเลือกใช้ได้แค่ 2 อย่างเท่านั้น กล่าวคือ ถ้าต้องการงานราคาถูก ในเวลาที่รวดเร็ว ผลงานส่วนใหญ่จะไม่ดี ในอีกกรณีหนึ่งถ้าต้องการงานระยะเวลาเร็ว และคุณภาพดี แต่ราคาจะไม่ถูก เป็นต้น”

กระบวนการ คิด-เล่า-จัด Exhibition อย่างมีประสิทธิภาพ นั้น เริ่มจาก The brief การวางกรอบแนวคิดในการจัดนิทรรศการ
โดยอาศัยการการเขียนแผนกลยุทธ์ในการจัดนิทรรศการได้แก่

๑.การกำหนดวัตถุประสงค์(Objective) ที่ชัดเจน สั้น ตรงประเด็น ง่ายต่อความความเข้าใจสามารถขับเคลื่อนได้ง่าย

๒.กลุ่มเป้าหมาย (TARGET) โดยส่วนใหญ่กลุ่มอายุบุคคลที่สามารถเข้าใจได้ง่ายในการจัดนิทรรศการคือ ๑๒ ปีขึ้นไป สามารถรับรู้ในการสื่อสารที่ดีได้

๓.แนวคิดของนิทรรศการ (Concept) จะประกอบด้วย ๓.๑ รูปแบบของนิทรรศการ (Theme) เป็นรูปแบบโครงเรื่องของนิทรรศการ ๓.๒ ลักษณะของนิทรรศการ (Tone) เป็นบุคลิกหรือลักษณะเด่น ๆ ของการจัดนิทรรศการว่างต้องการแนวรูปแบบอย่างไร ๓.๓ รูปแบบกิจกรรมภายในนิทรรศการ (Activities) เป็นกิจกรรมภายในงานกระตุ้นการรับรู้และการมีส่วนร่วมของผู้เข้า ในการจัดนิทรรศการยังต้องเทคนิค To make a message ในการสื่อสารโดยต้องตรวจสอบ Recheck ในการจัดนิทรรศการคือต้องเป็นสิ่งที่ใหม่ (New) มีใครทำมาแล้วหรือยัง และการจัดนิทรรศการต้องสนุก (FUN) การมีส่วนร่วมของทุกฝ่ายและสุดท้ายต้องเข้าใจง่าย (Sample)

         คุณทวีศักดิ์ วรฤทธิ์เรืองไร ได้แนะนำ “การถอดประสบการณ์การทำนิทรรศการ ประเด็นสำคัญในการจัด Exhibitions ต้องเข้าใจบุคลิกของหน่วยงานที่ทำ กล้าทำ และการมีส่วนร่วมกับชุมชนใกล้เคียง กล้าคิดในสิ่งที่แตกต่าง ใช้การสื่อสารที่หลากหลาย”

           หัวใจการจัดนิทรรศการให้มีประสิทธิภาพนั้นคือการใช้เรื่องราว (Using Story) เรื่องราวที่ผ่านการตีความจากเนื้อหาวิชาการภายใต้หัวข้อจัดแสดงเป็นคัมภีร์หรือเครื่องมือสื่อสารกับทีมงานที่เกี่ยวข้องอธิบายองค์ประกอบของการเล่าเรื่องทั้งหมดและเหตุผลในการเลือกใช้ รวมทั้งวิธีการนำไปใช้เพื่อสื่อเรื่องราวอธิบายความเกี่ยวโยงของเรื่องราวกับบริบทของพื้นที่และสภาพแวดล้อมทั้งทางกายภาพ

         ในการอบรมขยายองค์ความรู้ด้านพิพิธภัณฑ์และแหล่งเรียนรู้ภาคเหนือหลักสูตร กระบวนการ คิด-เล่า-จัด Exhibition อย่างมีประสิทธิภาพ มุ่งหวังให้หน่วยงานสถาบันการศึกษาและเครือข่ายแหล่งเรียนรู้ ให้สามารถนำแนวคิดและกระบวนการจัดการของ สถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติไปปรับใช้ให้เกิดประสิทธิภาพและประโยชน์สูงสุดต่อไป

https://drive.google.com/file/d/0B3o8eiKV5Lg0OGxoRU5mTDlKak0/view?usp=sharing

ว่าที่ร้อยตรีเกรียงไกร ศรีประเสริฐ

ผู้เรียบเรียง

หมวดหมู่: หมวดทั่วไป: ทั่วไป

มิติด้าน: การเรียนรู้

Tags: ถอดบทเรียน การจัดนิทรรศการ

 


Published: 2017-07-21 12:32:48
21 Jul 2017 12:32:48
125 | Last visitor: 2017-10-20 12:25:20
© 2017 Kblogger HR-Blog | Kaewpanya
สถาบันถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ชุ่มชน